Wat?

Er is een eerste aspect...

Verslaving, onder eender welke vorm, is een ziekte. Daarover is bijna iedereen het eens.
De gevolgen zijn erg uiteenlopend, maar meestal pijnlijk voor het individu en kostelijk voor de maatschappij, en het individu.
Het is heel complex en uiteenlopend.
Het is een ziekelijke, overdreven afhankelijkheid van een product.
Het is een totale lichamelijke afhankelijkheid…
Ik kon bijvoorbeeld vrij lang wachten voor ik mijn eerste glas bier dronk, maar eens die eerste slok was er geen houden aan. Dat was drinken tot het licht uit ging. De eerste sigaret kon ik uitstellen tot mijn ogen voldoende open waren om niet mijn vingers te branden en de laatste doofde ik meestal gelijktijdig met dat zelfde licht.

Lichamelijk was ik totaal afhankelijk.

Maar er is meer.

Het is een ingesteldheid, een manier van zijn en denken.
De eerste sigaret die ik rookte was op de kermis. Ik had er eentje geschoten, recht op de neus van die clown, in dat kraam, waardoor hij een extra lange sigaret in mijn richting spuwde. Ik kan mij niet herinneren dat ik ziek werd, ik weet wel dat ik in de loop van de volgende week mijn eerste pakje sigaretten kocht en dat het niet lang duurde voor ik aan het ritme van één pakje per dag was. Drinken deed ik nog niet, ik had het zelfs nog niet geproefd.
De examens zaten er op, we hadden ons diploma gekregen en samen met drie vrienden zouden we een pint gaan drinken. Elk betaalde zijn rondje en ze vertrokken… maar ik bleef… nog nooit had ik bier gedronken en toch bleef ik en dronk tot het licht uit ging.
Lichamelijk kon ik onmogelijk verslaafd zijn, wat was er aan de hand? Wat had ik gevonden? Er moet iets geweest zijn in mijn geest die dit veroorzaakte.

Het is een probleem van de geest.

En er is nog meer.

Het derde aspect is het meest abstracte, maar het is mijn redding en ik had er geen idee van.
Dat het een lichamelijk probleem is, dat kan ik begrijpen. Dat het een geestelijk probleem is al wat minder, pas toen ik gestopt was met drinken en door het horen van de vele verhalen van andere mensen met verslavingsproblemen begon ik toe te geven dat het probleem ‘tussen de oren zit’.
Ik kon lichamelijk ontwennen, dat was een kwestie van tijd, ik kon beseffen dat het probleem in mijn kopje zat, maar daar had ik die zelfde tijd tegen. Hoe langer ik niet dronk, hoe moeilijker het werd. Wat was er aan de hand?
Ik was niet alleen geestelijk ziek, het grote gevoel iets te missen, de onrust, de angsten, de onbegrijpelijke onhebbelijkheden die ik had/heb, het gebrek aan vooruitgang het waren allemaal tekenen van een andere ziekte. Ik kwam er achter te beschikken over een ziel en die was ziek. Ik had geen vrede van de geest, geen vrede van de ziel, ik ontdekte dat er boven het weten, het voelen bestaat, boven het geestelijke het spirituele.

Ik had een zieke ziel.

Volgens AA

firefox Er zijn meerdere ideeën verspreid over wat alcoholisme werkelijk is.
De meest zinvolle verklaring voor de overgrote meerderheid van de AA-leden is dat alcoholisme een ziekte is, een progressieve ziekte, die nooit kan genezen, maar die zoals sommige andere ziekten wel kan gestabiliseerd worden. Als we het nog verder uitdiepen blijkt dat vele AA’ers menen dat de ziekte een combinatie vormt van een fysieke overgevoeligheid voor alcohol plus een geestelijke obsessie voor de drank, die ongeacht de gevolgen ervan, niet door wilskracht alleen kan gebroken worden.
Eens het alcoholisme op gang gebracht, is er moreel gezien niets verkeerd door het feit dat men ziek is. In dit stadium is er geen sprake meer van vrije wil, omdat het slachtoffer zijn controle over de alcohol kwijt is.
Het belangrijkste punt is echter dat men inziet dat men ziek is en gebruik maakt van de hulp die geboden wordt. De wil om “beter te worden” mag echter niet ontbreken.
Uit ervaring blijkt dat het AA-programma succesvol is voor iedere alcoholist die eerlijk is in zijn verlangen om de drank op te geven; het is niet effectief voor hen die niet absoluut willen ophouden met drinken.

Uit de AA brochure: "44 Vragen en Antwoorden"

 

Volgens Ayurveda

firefoxAyurveda, de traditionele Indische gezondheidswetenschap, zegt dat in ieder van ons de herinnering aan de volmaaktheid leeft, gegrift in elke cel. Deze herinnering kan niet uitgewist worden, enkel afgedekt door giftige stoffen. Wanneer we onze verslaafdheid willen aanpakken moeten we dus niet wijzen op de vernietigende gevolgen ervan, maar trachten de al aanwezige volmaaktheid terug tot leven te brengen.
Er moet een mogelijkheid bestaan om wat er in ons is te herontdekken, het is steeds aanwezig geweest.
Elke mens zoekt naar het goede in zichzelf, verslaving begint wanneer we die zoektocht ondernemen onder een valse hoek en bepaalde middelen gaan gebruiken.
Het goede in zichzelf is wat we vreugde noemen. Het gemis aan vreugde is het gevolg van verslaving. Het gemis aan vreugde ontstaat doordat we vergaten 'onze ziel' te voeden. Het spiritueel aspect in ons leven werd over het hoofd gezien. Ik kan getuigen dat dit inderdaad zo was. Enkel een spirituele ervaring, liefst op regelmatige basis is in staat voldoende voedsel te verschaffen om opnieuw vreugdevolle dagen te hebben. En dit zonder middelen als alcohol, nicotine, soapseries of internet... ware vreugde is meer waard dan eender welk surrogaat.
En het mooie is dat ik niet ver hoef te zoeken, het is in mezelf aanwezig, het is er altijd geweest. Ik ben dankbaar dat die Indische wijze mannen en vrouwen mij dit in herinnering brengen.

Volgens Jellinek

Het eerste stadium

De prealcoholistische fase.

Wie alcohol gebruikt ervaart een sterke vermindering van stress en gevoelens van spanning, men leert alcohol te waarderen en te gebruiken. In een periode die uiteenloopt van zes maanden tot twee jaar gaat de toekomstige alcoholist vrijwel dagelijks drinken om dit gevoel van ontspanning te ervaren. Over het algemeen ontwikkeld hij of zij een hogere tolerantiedrempel voor alcohol dan gemiddeld tijdens deze periode. Zijn persoonlijke psychische draagkracht wordt geleidelijk door alcohol vervangen.

Het tweede stadium

De prodromale fase

Wanneer plotseling black-outs en geheugenverlies optreden is het tweede stadium van alcoholisme bereikt. De black-outs hebben meestal betrekking op het middellange termijn geheugen, bijvoorbeeld activiteiten of gesprekken die de dag ervoor plaatsvonden, tijdens de periode dat gedronken werd. De herinneringen aan gebeurtenissen voor en na de black-out worden niet aangetast. In dit stadium begint de betrokkene te beseffen dat zijn of haar drinkgedrag een nieuw niveau heeft bereikt en gaat het drinken steeds vaker gepaard met schuldgevoel en spanning, men probeert het gespreksonderwerp alcohol te vermijden. Vaak gaat hij of zij stiekem drinken. Het drinken begint een vrij centrale plaats in te nemen in het denken, doen en laten. De eerste lichamelijke lasten treden op, slaap- en spijsverteringsmoeilijkheden, gebrek aan eetlust met het wegvallen van het ontbijt, potentiestoornissen, gemakkelijke transpiratie... Het is wellicht met deze klachten dat de patiënt zijn huisarts gaat raadplegen. Jammer genoeg zwijgt hij over zijn drinken of zal het alleszins sterk minimaliseren zodat de dokter gemakkelijk de diagnose mist.

Het derde stadium

De kritieke fase

In de oorspronkelijke formulering van Jellinek is dit de cruciale fase, waarin de betrokkene de overgang doormaakt van een min of meer beheerste opzet naar onbeheersbaar gedrag. Er is controleverlies, dit betekend dat wanneer men begint, men waarschijnlijk zal doordrinken (één glas is teveel tien zijn er te weinig) en dit ondanks goede voornemens. De verslaafde reageert nu onmiddellijk op elke spanning door te gaan drinken en kan zelfs incidenten uitlokken of verzinnen om het drinken te rechtvaardigen. Vaak begint hij de dag met een glas en wordt hij in de loop van de avond heel dronken. Dit stadium kan vele jaren duren. De verslaafde slaagt er in die tijd meestal in zijn werk te blijven doen en zich maatschappelijk te handhaven, maar intieme relaties komen onder grote druk te staan. Isolatie en eenzaamheid nemen toe. Nochtans zijn er tussenin wel eens 'droge' perioden. De alcoholist gaat met goede bedoelingen maar met onderschatting van het probleem overschakelen op andere manieren van drinken. Het verlangen naar drinken neemt echter voortdurend toe, ochtenddrinken wordt noodzakelijk, men is fysisch afhankelijk.

Het vierde stadium

De chronische fase

Jellinek noemde dit de chronische fase van de alcoholverslaving, die zich kenmerkt door langdurige perioden van dronkenschap met zelfverwaarlozing. Dit leidt tot ernstige gezondheidsproblemen, zowel lichamelijk als geestelijk, problemen in persoonlijke en beroepsmatige relaties, en contacten met de politie. Vroeg of laat komt de alcoholist in een totale impasse terecht. Zelfs een korte onthouding van alcohol leidt tot onaangename en beangstigende symptomen, zodat de verslaafde drinkt om de symptomen te vermijden. De tolerantie voor alcohol neemt abrupt af, zodat zelfs een geringe hoeveelheid nu tot dronkenschap leidt.

Volgens Jellinek

De Amerikaanse arts E.M. Jellinek (1890 - 1963) was een pionier in het definiëren van het alcoholisme. Na een enquête onder meer dan 2000 alcoholisten (AA-mensen) kwam hij tot de conclusie dat alcoholisme een ziekte is. Hij beschreef de verschillende stadia van deze chronische degeneratieve kwaal. Hij geeft de evolutie in vier fasen weer, een soort prototype van een drinkcarrière, waarvan hieronder een samenvatting:

De duur van deze globale evolutie is zeer verschillend, soms 5 jaar, soms 10 jaar of meer.

lees verder

De ideeën van Jellinek zijn nog steeds van enorme betekenis, niet alleen voor het verder wetenschappelijk denken over alcoholisme maar ook de AA-filosofie is in belangrijke mate gekoppeld aan dit ziekteconcept. 

Als de kringloop draaikolk wordt.

Een levensechte publicatie met ex-alcoholisten aan het woord:
door: Stan Ansoms
DNB/uitgeverij Pelckmans
ISBN 90-289-1185-5

Getuigenissen van AA - Al-Anon en Alateen.
Dit is het eerste deel van het boek, met verschillende levensverhalen over het ontstaan, de erkenning en de oplossing zoals ervaren door de alcoholist zelf en de mensen die met hem samen leven. Met telkens een naschrift; tien jaar later bij de herdruk.
Een duidelijk overzicht betreffende alcoholisme door Dr Ansoms waarvan delen terug te vinden zijn op deze stek. Zonder volledig te zijn of een letterlijke overname, het boek gaat dieper in op de verschillende aspecten.
Er is het hoofdstuk: 'Een alcoholist leeft niet alleen' waarvan momenteel niets overgenomen werd, het geeft een psychologische benadering van de alcoholist in zijn totaal milieu en is van de hand van Nini Bollen.
Het deel: 'Hulpverlening maar hoe' wordt hier ook behandeld.
Het laatste deel: 'Alcoholproblemen: vandaag' kan wellicht beter via de site van de VAD verklaard worden.
Tenslotte wil ik er gebruik van maken om in naam van vele (anonieme) alcoholisten Dr Ansoms te danken voor zijn dikwijls belangeloze inzet waarvan ik reeds getuige mocht zijn. Hij draagt de alcoholisten een warm hart toe. 

Klik naar de vorige pagina.